Category: Tự động hoá & AI

Khi nhắc tới chuyện học AI, nhiều người mặc định đó là sân chơi của dân kinh doanh, của nhân viên marketing hay nhân viên bán hàng. Nhưng trong lớp học một kèm một hôm nay của tôi là một người thuộc một nghề rất khác: một nữ luật sư.

Chị tên là Minh Trang, luật sư chuyên về tố tụng dân sự và hình sự. Một nghề của sự chính xác, của những con chữ có sức nặng, nơi một câu trong văn bản luật cũng có thể ảnh hưởng tới quyền lợi của cả một con người.

Vì sao một luật sư lại tìm tới AI

Chị Trang tới với AI không phải để nó thay chị làm nghề. Không một công cụ nào thay được cái đầu và trách nhiệm của một luật sư. Chị tìm tới AI để làm tốt hơn và nhanh hơn những phần việc vốn ngốn rất nhiều thời gian của mình.

Chị chia sẻ với tôi những mục tiêu rất rõ ràng. Đó là quy chuẩn hóa và cập nhật nhanh các văn bản luật vốn thay đổi liên tục. Là hỗ trợ soạn thảo các văn bản pháp lý một cách gọn gàng. Là tra cứu nhanh thay vì lật từng trang tài liệu. Là có thêm một trợ lý đắc lực trong quá trình tư vấn pháp lý cho thân chủ, và còn nhiều mục tiêu khác nữa.

Điều tôi luôn nhấn mạnh với chị, và cũng muốn nói rõ ở đây, là AI đóng vai người hỗ trợ. Nó giúp chị soạn nhanh, tra nhanh, sắp xếp gọn. Nhưng người đọc lại, kiểm chứng và chịu trách nhiệm cuối cùng vẫn luôn là luật sư. Trong một nghề như luật, ranh giới đó phải rất rạch ròi, và chính chị là người hiểu điều đó hơn ai hết.

Học AI không phân biệt ngành nghề

Điều đáng nói ở buổi học hôm nay không nằm ở một kỹ thuật nào cả. Nó nằm ở chính con người ngồi trước mặt tôi.

Bởi học viên của tôi không chỉ có doanh nhân, không chỉ có dân marketing hay nhân viên kinh doanh. Họ đến từ đủ mọi ngành nghề. Có kế toán, có kiểm toán, có người làm hành chính, và nay có cả một luật sư. Mỗi người một công việc, nhưng đều gặp nhau ở một điểm chung: ai cũng có những phần việc lặp đi lặp lại, nặng nhọc, mà AI có thể gánh bớt để họ tập trung vào phần giá trị nhất của nghề mình.

Đó là lý do tôi tin AI không phải là câu chuyện của riêng một giới nào. Dù bạn đang làm nghề gì, luôn có một cách để AI giúp bạn làm nghề đó tốt hơn. Việc của bạn chỉ là bắt đầu, và tìm đúng người đồng hành để không đi lạc.

Đoàn Minh Thắng. Tôi trực tiếp hướng dẫn học viên ở đủ mọi ngành nghề đưa AI vào công việc thật của họ, một cách bài bản và có trách nhiệm.

Có những buổi học một kèm một mà tôi nhớ rất lâu, không phải vì tôi dạy được nhiều, mà vì tôi thấy rõ khoảnh khắc một người thay đổi cách nhìn. Buổi học với người học viên này là một buổi như vậy.

Anh là một doanh nhân đã nhiều năm trong lĩnh vực in ấn. Gần đây, anh phát triển thêm một mảng rất đặc biệt, đó là kinh doanh chè Thái Nguyên, nghề truyền thống của gia đình anh. Một bên là ngành nghề anh đã quen tay, một bên là tâm huyết mang hương vị quê hương đi xa hơn. Và cả hai đều quy về đúng một bài toán mà anh trăn trở nhất: làm sao để bán hàng tốt hơn.

Điều anh cần không phải là lý thuyết, mà là bán được hàng

Tôi quý những người học như anh, vì anh rất rõ ràng về thứ mình cần. Anh không tìm tới AI vì thấy nó đang là trào lưu. Anh tìm tới vì anh muốn biết, một cách thực tế nhất, rằng công cụ này có giúp anh bán được nhiều hàng hơn hay không.

Vậy nên trong buổi học, tôi không nói với anh những khái niệm xa vời. Tôi bắt tay ngay vào đúng công việc bán hàng của anh. Chúng tôi cùng nhau dùng AI để hiểu khách hàng, để dựng nội dung giới thiệu sản phẩm, để chuẩn bị những gì cần nói khi tiếp cận một người mua chè, một đại lý in ấn.

Khoảnh khắc anh bị cuốn hút

Và rồi tôi nhìn thấy điều mình chờ đợi. Anh thật sự bị cuốn hút trước sức mạnh mà AI làm được, ngay trong chính công việc mà anh cần nhất. Những việc trước đây anh nghĩ phải mất rất nhiều thời gian, hoặc phải thuê người mới làm được, thì nay chỉ trong buổi học anh đã tự tay làm ra, nhanh và gọn.

Với một người làm kinh doanh, không có gì thuyết phục hơn việc tận mắt thấy công cụ đó giúp mình đến gần hơn với một đơn hàng. Anh không còn nhìn AI như một thứ công nghệ mơ hồ nữa. Anh nhìn nó như một người trợ lý bán hàng đắc lực, luôn sẵn sàng bên cạnh mình.

Điều tôi muốn gửi tới bạn

Mỗi ngày tôi vẫn ngồi bên chiếc laptop này, khi thì trong một buổi học đông người, khi thì một kèm một như hôm nay, để cùng các anh chị chủ doanh nghiệp đưa AI vào công việc thật của họ.

Tôi kể câu chuyện này không phải để nói AI kỳ diệu. Tôi kể vì tôi tin rằng, dù bạn đang bán bất cứ thứ gì, từ những tấm in ấn cho tới từng gói chè quê, AI đều có thể trở thành cánh tay phải giúp bạn bán hàng tốt hơn.

Quan trọng là bạn đừng học AI theo kiểu chung chung, mà hãy đưa nó vào đúng công việc thật của mình. Khi đó, giống như người học viên của tôi, bạn sẽ tự mình thốt lên vì không ngờ nó lại làm được nhiều đến thế.

Đoàn Minh Thắng. Tôi trực tiếp hướng dẫn các chủ doanh nghiệp đưa AI vào công việc kinh doanh và bán hàng thật của họ.

Tôi vừa đọc lại một chương sách khiến tôi phải dừng lại rất lâu. Tên chương chỉ vỏn vẹn năm chữ: đừng coi thường khách hàng nhỏ.

Có thể bạn đã từng nghe về khái niệm này, có thể chưa. Nhưng với một doanh nghiệp SME, tôi tin đây thật sự là một trong những cốt lõi của sự phát triển. Một khách hàng cũ quay lại, một khách hàng nhỏ được chăm sóc tử tế, đôi khi giá trị hơn cả chục khách hàng mới mà bạn phải đốt tiền quảng cáo mới có được.

Chăm khách hàng nhỏ chưa bao giờ là chuyện dễ

Nói thì dễ, làm mới khó. Việc chăm sóc, quan tâm và đãi ngộ những khách hàng nhỏ không hề đơn giản. Bởi mỗi người một thói quen tiêu dùng khác lạ, và quan trọng hơn, số lượng của họ cực kỳ lớn.

Nhiều năm về trước, những doanh nghiệp thành công trong việc không coi thường khách hàng nhỏ đều phải trả một cái giá không rẻ. Họ làm rất nhiều cách thủ công, tốn rất nhiều nhân lực, và chi một khoản marketing lớn chỉ để giữ cho từng vị khách nhỏ cảm thấy mình được quan tâm. Đó là cuộc chơi mà trước đây gần như chỉ những công ty lớn mới đủ sức theo.

Ngày nay, AI thay đổi hoàn toàn cuộc chơi đó

Đây là điều làm tôi hào hứng nhất. Cùng với AI, chúng ta có thể tối ưu hoá việc chăm sóc khách hàng nhỏ với chi phí gần như bằng không.

AI giúp bạn nhớ từng khách hàng, hiểu thói quen của họ, tự động nhắc bạn quan tâm đúng lúc, cá nhân hoá từng lời nhắn thay vì gửi đại trà. Việc mà trước đây cần cả một đội ngũ và một ngân sách lớn, giờ một doanh nghiệp nhỏ cũng có thể làm được, đều đặn mỗi ngày, mà không kiệt sức.

Và chính điều đó sẽ giúp SME của bạn thành công hơn cả những gì bạn mong đợi. Không phải nhờ đốt nhiều tiền hơn, mà nhờ đối xử tử tế và thông minh hơn với chính những khách hàng đang có.

Tôi vẫn hay nói, AI không làm thay bạn phần suy nghĩ. Bạn vẫn là người hiểu khách hàng của mình nhất. AI chỉ giúp bạn biến sự thấu hiểu đó thành hành động, ở quy mô mà trước đây bạn không thể với tới.

Đoàn Minh Thắng. Tôi đang trực tiếp hướng dẫn các chủ doanh nghiệp đưa AI vào công việc kinh doanh thật mỗi ngày.

Làm chủ một doanh nghiệp, dù nhỏ hay lớn, đều có chung một cảm giác: lúc nào cũng thiếu thời gian, lúc nào cũng có một đống việc đang chờ. Người chủ ôm hết, các cấp quản lý chạy theo, còn nhân sự thì mỗi người một mớ đầu việc mà làm mãi không hết.

Tôi đã ở trong cảnh đó nhiều năm. Và tôi nhận ra một điều: phần lớn sự mệt mỏi không nằm ở chỗ chúng ta lười, mà nằm ở chỗ công việc thiếu kỷ luật và thiếu công thức. Mỗi việc làm một kiểu, phụ thuộc vào trí nhớ và tâm trạng của một vài con người. Hôm nay người giỏi nghỉ là cả hệ thống khựng lại.

AI bước vào đúng chỗ đó. Không phải để thay thế con người, mà để đưa cả doanh nghiệp vào một guồng có kỷ luật, có công thức, làm đâu chắc đó.

Với người chủ và các cấp quản lý: hết cảnh ôm việc trong đầu

Việc lớn nhất của một người quản lý không phải là tự tay làm, mà là nhìn được toàn cảnh, sắp xếp đúng việc cho đúng người, và ra quyết định. Nhưng phần lớn thời gian chúng ta lại bị cuốn vào những việc vụn vặt.

AI giúp tôi làm đúng phần việc của một người quản lý. Tôi giao cho nó cả một mớ thông tin hỗn độn, nó giúp tôi sắp xếp lại thành đầu việc rõ ràng, ai làm gì, khi nào xong. Tôi cần một bản chiến lược kinh doanh cho quý tới, thay vì ngồi nhìn màn hình trắng, tôi có một bản nháp đầy đủ trong vài phút để bắt đầu chỉnh sửa. Tôi muốn ra quyết định, tôi có ngay bảng so sánh các phương án, mặt lợi mặt hại bày ra trước mắt.

Điều quý nhất không phải là nhanh, mà là kỷ luật. Mọi việc đi qua AI đều được đưa về một khuôn, một công thức. Nhờ vậy chất lượng công việc không còn lên xuống thất thường theo từng người, từng ngày nữa.

Với từng bộ phận: làm được những việc mà bình thường rất vất vả

Đây mới là chỗ tôi thấy AI thay đổi doanh nghiệp rõ nhất. Không phải ở tầng lãnh đạo, mà ở chính những con người làm chuyên môn mỗi ngày.

Kế toán và tài chính

Thay vì ngồi nhập liệu thủ công từng dòng, dễ sai dễ sót, AI giúp chuẩn hoá số liệu, gom về đúng khuôn, rồi dựng ra báo cáo tài chính gọn gàng. Việc mà trước đây một người phải cặm cụi cả buổi, giờ rút xuống còn một phần nhỏ thời gian, mà lại chính xác hơn.

Nhân viên văn phòng và hành chính

Soạn hợp đồng, làm báo cáo, tổng hợp tài liệu, những việc tưởng nhỏ nhưng ngốn rất nhiều thời gian. AI giúp dựng khung, điền nội dung, kiểm tra lại cho đúng thể thức. Người nhân viên chỉ còn việc rà soát và chịu trách nhiệm ở khâu cuối, thay vì làm lại từ con số không.

Marketing

Đây là bộ phận hưởng lợi nhiều nhất. Xây dựng hồ sơ khách hàng, dựng nội dung, edit video, làm hình ảnh, thiết kế cả một trang bán hàng, những việc trước đây phải thuê nhiều người hoặc mất nhiều ngày. Với AI, một nhân sự marketing có thể làm được khối lượng công việc bằng cả một nhóm nhỏ, và làm nhanh hơn rất nhiều.

Kinh doanh và bán hàng

Xây dựng hồ sơ từng khách hàng, chuẩn bị kịch bản tư vấn, dựng chiến lược tiếp cận, phân tích vì sao khách chốt hay khách từ chối. AI giúp người bán hàng bước vào mỗi cuộc trò chuyện có sự chuẩn bị, thay vì đi tay không rồi ứng biến.

Cái được lớn nhất không phải là nhanh, mà là chuẩn

Nhiều người nghĩ AI chỉ giúp làm nhanh. Đúng, nhưng chưa đủ. Cái được lớn nhất là mọi đầu việc đều có một công thức chung, một tiêu chuẩn chung. Một nhân viên mới vào, dựa trên công thức đó, cũng có thể cho ra kết quả gần bằng người làm lâu năm. Doanh nghiệp bớt phụ thuộc vào một vài cá nhân, và đó chính là lúc nó thật sự vững.

Tôi vẫn hay nói với các anh chị chủ doanh nghiệp mà tôi đồng hành: AI không lấy đi công việc của ai cả. Nó lấy đi phần việc nặng nhọc, lặp đi lặp lại, để con người được làm đúng phần giá trị nhất của mình, đó là suy nghĩ, quyết định và chịu trách nhiệm.

Một doanh nghiệp có kỷ luật, có công thức, và có công cụ để mỗi người làm nhanh gấp nhiều lần. Đó không còn là chuyện của tương lai. Đó là việc chúng ta có thể bắt đầu ngay hôm nay.

Đoàn Minh Thắng. Tôi đang trực tiếp hướng dẫn các chủ doanh nghiệp và đội ngũ của họ đưa AI vào công việc thật mỗi ngày.

Mấy năm nay đi đâu tôi cũng nghe một câu hỏi lẫn một nỗi sợ giống nhau: “AI có lấy mất việc của tôi không?”

Tôi trả lời thẳng, và hôm nay tôi nói lại với bạn.

AI không lấy việc của bạn. Người biết dùng AI mới lấy.

Cái tôi thấy tận mắt mỗi ngày

Tôi không nói lý thuyết từ sách. Công ty tôi đang đưa AI vào vận hành thật cho hàng trăm doanh nghiệp. Nên tôi thấy rất rõ hai loại người.

Loại thứ nhất đứng ngoài, sợ AI, chê AI, chờ nó qua đi. Loại thứ hai lặng lẽ học cách dùng nó, mỗi ngày làm được việc của ba người.

Khoảng cách giữa hai người đó, chỉ sau một năm, xa tới mức khó tin. Không phải vì người kia thông minh hơn. Vì người kia chịu cầm công cụ lên và dùng.

AI giống một nhân viên giỏi mà không biết gì về bạn

Đừng nghĩ AI là phép màu. Nó giống một nhân viên rất nhanh, rất chăm, nhưng không biết gì về công việc của bạn cho tới khi bạn chỉ.

Người dùng AI dở là người ra lệnh một câu cụt lủn rồi chê nó ngu. Người dùng AI giỏi là người biết mô tả rõ mình muốn gì, đưa bối cảnh, sửa lại vài lần. Y như cách bạn giao việc cho một người thật.

Cái kỹ năng đó không khó. Nhưng phải bắt tay làm mới có.

Bắt đầu từ đúng một việc bạn làm mỗi ngày

Đừng ôm đồm học hết mọi thứ về AI. Bạn sẽ ngợp rồi bỏ.

Chọn đúng một việc bạn làm đi làm lại mỗi ngày mà ngán: viết nội dung, trả lời tin nhắn khách, soạn báo giá, lên kế hoạch. Đưa một việc đó cho AI làm cùng bạn trong một tuần. Chỉ một việc thôi.

Hết tuần đó bạn sẽ thấy khác. Rồi bạn tự muốn đưa việc thứ hai, thứ ba cho nó.

Muộn nhất là ngày bạn quyết định không bắt đầu

Có anh chị hỏi tôi giờ học AI có trễ không. Tôi luôn trả lời một câu.

Muộn nhất, là ngày bạn quyết định không bắt đầu.

Trong lúc bạn còn đứng ngoài sợ hãi, có một người ngay cạnh bạn đang lặng lẽ học cách dùng nó. Câu hỏi thật chưa bao giờ là “AI có lấy việc của tôi không”. Mà là: bạn có chịu học dùng nó, trước khi người bên cạnh học xong không?

Đoàn Minh Thắng, chuyên gia marketing đang đưa AI vào vận hành cho hàng trăm doanh nghiệp.